Blues

Blues to muzyka duszy czarnoskórej części populacji Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Powstał ze śpiewów afro amerykanów pracujących całymi dniami w polu i spiewaniem umilających i ułatwiających sobie pracę, wspartych wpływami muzyki folk. Jest to muzyka aktywna społecznie. Porusza tematy związane z trudami życia afro amerykanów w USA. Przejawiają się w bluesie zatem motywy pracy, niewolnictwa i wolności. Jednak niedola i tęsknota to nie jedyne tematy poruszane przez bluesowych muzyków. Równie często śpiewają o relacjach damsko-męskich, o miłości. Z angielskiego „blues” oznacza smutek oraz rozpacz, stąd charakterystyczny klimat bluesowych kawałków: swingujący, melancholijny, rozkołysany. Głównymi instrumentami wykorzystywanymi przez bluesmanów są harmonijka ustna oraz gitara, które nieodłącznie kojarzą się każdemu z tym gatunkiem muzycznym. Niejednokrotnie, choć rzadziej, pojawia się także trąbka oraz fortepian. Największym bluesmanem wszechczasów był bez wątpienia B. B. King. Z bluesa wywodzi się rock and roll uprawiany przez takie sławy jak Elvis Presley czy Chuck Berry. Od momentu powstania, blues ewoluował, zmieniał się. Obecnie istnieje około 15 stylów bluesa. Każdy charakterystyczny dla lokalizacji, w które się rozwinął i dla społeczeństwa, które było inspiracją.

Historia bluesa

Historia bluesa rozpoczyna się w drugiej połowie dziewiętnastego wieku w południowych stanach USA Misissipi, Alabama, Louisiana, Georgia. Wówczas to do Ameryki masowo zwożono czarnoskórych niewolników z Afryki. Ludzie ci pracowali bardzo ciężko, zniewoleni w na wielkich farmach amerykańskich farmerów. Podczas pracy w polu śpiewali dla umilenia sobie czasu. Muzyką wyrażali tęsknotę za domem, za wolnością. I tak zrodził się klasyczny blues. Następnie na początku dwudziestego wieku czarnoskórzy zaczęli migrować z południa do miast położonych na północy Stanów. Wówczas powstał tzw. „urban blues”, czyli blues miejski. Blues z czysto wokalnej formy przekształcił się w instrumentalno-wokalny. Muzycy najczęściej śpiewali przy akompaniamencie gitary i harmonijki. W okolicach lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku natomiast, w wielkomiejskich gettach murzyńskich, narodziła się nowa odmiana – rythm and blues – znacznie żywsza i bardziej żywiołowa. W późniejszych latach powstawały kolejne, liczne odmiany.

Style bluesa

Pierwotny blues, tak zwany wiejski blues, czy też country blues, wywodzi się z drugiej połowy  dziewiętnastego wieku. Była to muzyka czarnoskórych niewolników pracujących na wielkich farmach na południu Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Była to muzyka głównie śpiewana podczas pracy dla uprzyjemnienia sobie czasu i rozładowaniu emocji związanych z tęsknotą za domem, poczuciem nieszczęścia i niewoli. Z czasem, w początkach dwudziestego wieku, muzyka blues przyszła z prerii do miast i powstał urban blues, charakteryzujacy się wprowadzeniem dodatkowo instrumentów, takich jak gitara i harmonijka ustna. Nie była już to tylko muzyka śpiewana, ale wokalno-instrumentalna. Trend ten nasilała się i rozwijał i w końcu powstał blues typowo instrumentalny, gdzie wokal był niepotrzebny, chodziło jedynie o samą muzykę. W okolicy lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku powstał w gettach afroamerykańskich znacznie żywszy, bardziej spontaniczny i żywiołowy rhythm and blues, który znacznie później dał początek rock and rollowi. Obecnie, oprócz omówionych powyżej trzech, istnieje blisko 15 różnych stylów muzyki blues. Każdy jest inny. Może nie drastycznie, jednak da się wyczuc pewne niuanse, które sprawiają, że nie ma dwóch takich samych styli bluesa.

B. B. King

Jeden z najwybitniejszych bluesmanów wszechczasów. Ten gitarzysta i wokalista urodził się w 1925 roku w stanie Missisipi w Stanach Zjednoczonych. King tworzył muzykę, która była bardzo emocjonalna, poruszająca do głębi, a jednak oszczędna i prosta w swej formie.. Przez wiele lat swojej błyskotliwej kariery King stał się guru bluesa uznawanym na całym świecie. Wielu muzyków nie tylko bluesowych, lecz także rockowych uważa, że swoje korzenie zawdzięczaja właśnie twórczości tego artysty. Kto dostąpiła zaszczytu nagrania czy wystąpienia u boku B. B. Kinga, ten mógł się szczycić mianem prawdziwego bluesmana.

The Blues Brothers

Ten wyprodukowany w 1980 roku film w reżyserii Johna Landisa zrobił wielką furorę po premierze. Do dziś uważany jest za wielu sympatyków zarówno kina jak i bluesa za pozycję kultową i absolutne „must see” dla każdego szanującego się fana. Film opowiada historię dwóch tytułowych braci, z których jeden właśnie wychodzi z więzienia. Odbiera go drugi i wyruszają w podróż aby odwiedzić sierociniec, gdzie obaj dorastali. Okazuje się, że sierociniec jest w poważnych tarapatach finansowych i grozi mu zamknięcie. Bracia postanawiają zebrac pieniądze reaktywując swój dawny zespół bluesowy i wyruszając w trasę koncertową, co też czynią.

Rhythm and Blues

Rhythm and blues, zwany dziś popularnie RnB, powstał pierwotnie w gettach zamieszkiwanych przez czarnoskórych Amerykanów pod koniec lat pięćdziesiątych dwudziestego wieku. To właśnie z RnB powstał w późniejszych latach rock and roll. Lata sześdziesiąte i siedemdziesiate to również gwałtowny rozwój rocka i takich sław jak The Rolling Stones czy Jimi Hendrix, którzy bez skrupułów i ograniczeń czerpali z bogatego zaplecza muzycznego, jakie dawał im rhythm and blues. Była to jednak współpraca obustronna, gdyż artyści RnB czerpali również brzmienia i aranżacje od rckowych kolegów. Jeśli zastanowić się nad muzyką Nelly Furtado, dojsziemy do wniosku, że ona skorzystała na takim właśnie mariażu tworząc swój niepowtarzalny styl stojący na pograniczu RnB i rocka.

Polski blues

Niekwestionowanym królem polskiego bluesa był Ryszard Riedel. Ten urodzony w 1956 roku w Chorzowie wokalista i autor piosenek znakomitego zespołu Dżem do dziś uznawany jest przez znawców muzyki za jednego z najlepszych spośród wszystkich polskich wokalistów w historii. Riedel określany był mianem ostatniego hippisa w naszych czasach. Wpadł w nałóg narkotykowy i w 1994 roku rozstał się z zespołem. Jednak przez wiele lat stworzyli silne podwaliny polskiego bluesa. Do tej pory żaden inny polski zespół muzyczny nie zbliżył się nawet do ich doskonałego bluesowego stylu. Za przykład rewelacyjnej polskiej piosenki bluesowej posłużyć może Whisky moja żono.