Instrumenty perkusyjne

Instrumenty perkusyjne stanowią nieodłączny element niemalże każdego rodzaju muzyki. Zarówno pełne zestawy perkusyjne, jak i uzupełniające instrumenty perkusyjne są podstawą rytmiczną dużej większości powstałych na świecie utworów i kompozycji. Instrumenty perkusyjne są najczęściej wykorzystywane do wygrywania rytmu, a nie melodii, chociaż zdarzają się też takie, które mają taką możliwość. Za instrumenty perkusyjne może służyć zwykły zestaw perkusyjny składający się z odpowiednich bębnów i talerzy, a mogą służyć także wszelkie rodzaje grzechotek, trójkątów i innych przedmiotach o mniejszych lub większych właściwościach perkusyjnych. Zatem możemy zaliczyć do nich również przedmioty, które same w sobie nie są instrumentami perkusyjnymi, ale za ich pomocą możemy wydobyć dźwięk będący podstawą do zagrania rytmu. Może być więc to puszka wypełniona piaskiem, szklana butelka, czy lekki metalowy pręt. Z bardziej znanych instrumentów perkusyjnych nie wchodzących w skład tradycyjnych zestawów perkusyjnych można wymienić wszelkie rodzaje bębnów afrykańskich lub latynoamerykańskich, takich jak congo, bongosy, czy djamby. Mimo swojego pochodzenia już dawno zostały one wprowadzone do muzyki jazzowej i rozrywkowej.

Instrumenty perkusyjne to grupa instrumentów, gdzie źródłem dźwięku jest drganie całości bądź też części instrumentu. Wywoływanie dźwięku odbywa się poprzez uderzenie w odpowiednią jego część na przykład pałką, szczotką lub dłonią. Można też na przykład potrząsać całym instrumentem, zależnie od jego budowy i rodzaju. Najprościej można powiedzieć, że owe instrumenty perkusyjne dzielą się na idiofony oraz membranofony. Te pierwsze są samobrzmiące, a więc dźwięk wydobywany jest u nich poprzez drganie całego instrumentu. Z kolei membranofony są w swojej budowie oparte na membranie, a więc źródłem ich dźwięku jest napięta membrana, która stanowi swoisty element budowy danego instrumentu. Należy przyznać, że wiele z instrumentów tego typu istnieje wmontowanych w system określany jako perkusja, dzięki którym wzbogacane jest brzmienie danego utworu. Jednocześnie wiele z nich może występować osobno jako niektóre pojedyncze instrumenty w formie dodatków do niektórych utworów orkiestrowych lub ludowych i wiele innych.

Perkusja

Perkusja, a właściwej mówiąc zestaw perkusyjny, to wieloskładnikowy instrument stworzony na potrzeby muzyki jazzowej i rozrywkowej, zwłaszcza rockowej. Jego najistotniejszymi elementami są bębny, uzupełniane o zestaw talerzy. Podstawowe bębny w zestawie perkusyjnym to bęben basowy, werbel i tom tomy, zwykle w liczbie trzech (dwa tomy wiszące i jeden stojący), sporadycznie dwóch, a w zespołach grających bardziej żywiołową muzykę – rozszerzonych od sześciu, a nawet kilkunastu. Najistotniejszy jest jednak werbel i bęben basowy i to za ich pomocą (i dodatkowo talerza lub talerzy) gra się większość rytmów słyszanych w popularnej muzyce. Perkusja jak instrument studyjny ma to do siebie, że można ją nagrać na wiele rozmaitych sposobów, zarówno bardziej garażowo lub pokojowo, np. w jazzie, lub dokładnie selekcjonując i modelując każdy jej element – co ma miejsce częściej w muzyce rockowej, a także w metalowej (tzw. tłusty bęben basowy i soczysty agresywny werbel). Do podstawowego zestawu talerzy należą: hi-hat, ride i crash, które słuzą do wydobywania dźwięków wypełniających lub akcentujących, od delikatnych szemrzących trąceń, poprzez intensywne szelesty, po mocne uderzenia przypominające tłuczenie szkła.

Jest to swoisty zestaw instrumentów perkusyjnych. Posiada ona różne znaczenie zależnie od rodzaju muzyki. Przede wszystkim stosowana jest w muzyce rockowej oraz jazzowej. Wśród instrumentów wchodzących w skład perkusji należy wymienić przede wszystkim: bębny (wielki, floor tom, tom-tom, rototom, timbales, oktoban, werbel, piccolo, naciąg i inne), talerze (hi-hat, crash, ride, crash-ride, china, splash, stax czy bell), a także chimer, cowbell, tamburyn, trójkąt i wiele innych. Najczęściej używanymi elementami do wywołania dźwięku są pedały z młotkami, pałeczki perkusyjne, szczotki różnego typu itp.

Bębny

Najpopularniejszymi bębnami, które nie są typowe dla akustycznych zestawów perkusyjnych, a często wykorzystywanych w bardziej egzotycznych gatunkach muzyki lub jako przeszkadzajki w muzyce popularnej, są conga, djamby a także bongosy. Budowane są one zazwyczaj ręcznie na wzór oryginalnych bębnów afrykańskich lub latynoamerykańskich, zwykle z okrągłego kawałka drzewa pustego w środku, na które naciągnięta z jej strony jest membrana – najczęściej ze skóry zwierzęcej lub tworzywa sztucznego do niej zbliżonego. Obecnie bębny takie cieszą się dużą popularnością wśród młodzieży (zwłaszcza djamby) i często możemy je spotkać na ulicach w licznych ulicznych performancach. Swoim brzmieniem przypominają brzmienie plemiennej muzyki afrykańskiej, dzisiaj jednak używane są jako uzupełnienie brzmienia perkusji, zwykle w tle.

Mogą być one zaliczane do kategorii osobnych instrumentów perkusyjnych bądź też stanowić swoistą część zestawu określanego jako perkusja. Wyróżnia się kilka ich rodzajów, jak wielki, mały, floor tom, tom-tom, rototom, naciąg, piccolo, werbel, oktoban, timbales i wiele innych. Różnią się one między sobą wielkością, kształtem tuby, na którą naciągnięta jest membrana, grubością skóry (membrany), materiału, który jest wykorzystany do stworzenia owej membrany, dźwięku bądź dźwięków, które można na nich uzyskać itp.