Podział instrumentów muzycznych

Instrument muzyczny to przyrząd który wytwarza dźwięk i jest przeznaczony do wykonywania muzyki. Sam dźwięk w danym instrumencie jest wytwarzany za pomocą wibratora. Na wysokość dźwięku i jego barwę wpływają właściwości fizyczne wibratora. Należy on do głównego elementu muzycznego oprócz incytatora i rezonatora. Instrumentami muzycznymi często są nazywane przedmioty o niemuzycznym przedstawieniu, jak dzwon wieżowy. Instrumenty muzyczne zostały podzielone na strunowe, dęte i perkusyjne. Zaś klasyfikacja naukowa dzieli instrumenty na idiofony, membranofony, chordofony, aerofony, elektrofony. Jednak najbardziej popularny podział dzieli instrumenty na smyczkowe, szarpane, uderzeniowe, skrzypcowe, młoteczkowe, dęte, które są ustnikowe, wargowe, stroikowe, drewniane, blaszane. Do instrumentów perkusyjnych zalicza się uderzeniowe, płytkowe, sztabkowe, rurowe, prętowe i elektroniczne. Każdy z tych instrumentów składa się na orkiestrę. Wykorzystuje go wiele zespołów w zależności od potrzeb.

Podział instrumentów

Instrumenty dzieli się na strunowe, dęte i perkusyjne. Podział ten jednak nie jest naukowy, bo brak w niej wspólnego kryterium podziału. Kryterium wydzielenia grupy instrumentów strunowych jest rodzaj drgającego materiału, czyli struna, instrumentów dętych, czyli incytator, zadęcie, a instrumentów perkusyjnych działanie samo w sobie. Klasyfikacja została dokonana przez Hornstela i Sachsa. W 1914 roku i dzieli ona instrumenty według źródła dźwięku tak zwanego wibratora. W ten sposób można zakwalifikować każdy instrument muzyczny. Popularna kwalifikacja dzieli instrumenty na strunowe, dęte, perkusyjne i elektroniczne. Wiele tych grup ma też podgrupy ze względu na ich budowę, jak i wykorzystanie. Jednak najbardziej przyjął się podział mniej naukowy, jak i same nazwy. Podziały naukowe zaś są wykorzystywane podczas nauki muzyki w szkołach różnego szczebla. Potocznie podziały używane są w formie popularnej. Do dzisiaj tworzone są również nowe podziały instrumentów muzycznych, jednakże nie umieją się one przebić ponad te, które już są stosowane.

Klasyfikacja naukowa została pierwszy raz opublikowana w czasopiśmie w tysiąc dziewięćset czternastym roku i jest to system Hornbostela-Sachsa. Została ona oparta na opracowaniu z 1888 roku, której podstawą był rodzaj wibratora, czyli źródła dźwięku w instrumencie muzycznym. W 1914 roku podział ten został jeszcze bardziej rozbudowany system Mahillona tak, aby można było zakwalifikować każdy instrument niezależnie od jego przeznaczenia i pochodzenia. Podstawowe to pięć pojęć według ich sposobu pobudzenia wibratora, czyli szarpanie, pocieranie, uderzenia, dęcie. Do tej kwalifikacji należą idiofony, czyli instrumenty, w których wibratorem jest ciało stałe mające własną sprężystość. Do następnej kwalifikacji zalicza się membrafony, czyli instrumenty, w których wibratorem jest napięta membrana. Następnym są chordofony, instrumenty, w których wibratorem jest napięta struna, aerofony, w których wibratorem jest drgające powietrze. Ostatnimi są elektrofony, w których wibratorem jest membrana głośnika, a źródłem drgań wibrator układ elektryczny.

Instrumenty strunowe

W tych instrumentach wibrator jest drgającą struną. Instrumenty dzielą się na smyczkowe, jak skrzypce, szarpane, jak gitara, młoteczkowe, jak fortepian. Są najstarszymi instrumentami muzycznymi. Prototypem instrumentów strunowych był łuk z drgającą cięciwą. Rysunek tego instrumentu odkryto na rysunkach naskalnych. Aby wzmocnić dźwięk używano kiedyś ust, a potem komór rezonansowych o naturalnym pochodzeniu. Pierwsze takie instrumenty powstały na Bliskim Wschodzie już w trzecim tysiącleciu przed naszą erą, skąd dotarły do Europy. Dodawano tez do nich rezonatory, zwiększano ilość strun i odkryto ich możliwość ich skracania i wydłużania. Dziś służą w każdym zespole prawie. A dzieci uczą się na instrumentach w specjalnych szkołach. Jednak, aby na takich instrumentach zagrać, trzeba mieć bardzo dobry słuch i chcieć długo ćwiczyć. Nauka na takich instrumentach nie jest łatwa. W dzisiejszych czasach są też już elektryczne instrumenty na których grają nawet wybitni skrzypkowie. Jedną z takich skrzypaczek była Wanessa Mey.

Instrumenty dęte

W tym instrumencie źródłem dźwięku jest wewnątrz słup powietrza, a wysokość dźwięku zależy od długości rury, która tworzy instrument. Im dłuższa rura tym niższy jest dźwięk Barwa dźwięku zależy od konstrukcji instrumentu, rodzaju materiału, z którego jest wykonany, rodzaju wibratora, sposobu zadęcia. Wyrób dźwięku odbywa się przez otwieranie lub zamykanie otworów położonych wzdłuż rury. Podział instrumentów dętych na dwie grupy, drewniane i blaszane nie odnosi się do materiału, z jakiego jest wykonany. Większość instrumentów drewnianych jest wykonywana z metalu, jak saksofon czy flet. Podział odnosi się do elementów wzbudzających wibrację. W instrumentach dętych drewnianych jest to stroik wykonany z drewna, w blaszanych metalowy ustnik. Instrumenty dęte dzielą się na dęte drewniane, blaszane i klawiszowe. Od dawna są wykorzystywane w orkiestrach. Są nawet orkiestry typowo dęte, które najczęściej grają na uroczystościach państwowych czy pogrzebach. Jednocześnie należy przyznać, że posiadają one ładny, czysty dźwięk, naśladujący często ptaki.

Instrumenty perkusyjne

Źródłem dźwięku jest drganie całości lub części instrumentu, a jest ono wywoływane przez uderzenie odpowiedniej części instrumentu pałką, szczotką lub nawet dłonią czy poprzez potrząsaniem całym instrumentem. Te instrumenty dzielą się na instrumenty samobrzmiące, czyli idiofony. Źródłem dźwięku jest drganie całego instrumentu oraz membranofony, a w nich źródłem dźwięku jest drgająca napięta membrana tworząca jedną z części instrumentu. Do tych instrumentów należy też perkusja, która jest wykorzystywana w muzyce rockowej czy jazzowej. Żargonowa nazwa instrumentów perkusyjnych brzmi shaker, tamburyn, triangel, conga, bonbonsy. Do instrumentów perkusyjnych zaliczane są całe zestawy, na które składa się bębny, talerze czy floor tom. Instrumenty perkusyjne najczęściej są używane w orkiestrach kameralnych na wesela, w zespołach czy kapelach rockowych. Ich brzmienie dodaje splendoru i w połączeniu z innymi instrumentami muzyka jest o wiele donioślejsza. Jednocześnie najczęściej stanowią one po prostu akompaniament do konkretnej muzyki instrumentalnej.

Instrumenty elektroniczne

Należy do nich grupa instrumentów muzycznych należących do elektrofonów, w których dźwięk powstaje w drodze syntezy i dociera do odbiorcy przez przetwornik elektroakustyczny. Już w latach sześćdziesiątych znane były takie instrumenty, jednak z czasem po odkryciu półprzewodników i procesie miniaturyzacji rozpoczął się duży rozwój takich instrumentów. A wraz z rozwojem techniki cyfrowej coraz bardziej stały się dostępne na rynku. Powstały fortepiany, pianina, a nawet skrzypce. Obecnie sterowane są przez sekwencer zamiast muzyka. W dzisiejszej dobie wykorzystuje się też komputery do produkcji muzyki i powstał nowy rodzaj instrumentów elektrycznych, tak zwane instrumenty wirtualne, czyli programy działające pod kontrolą sekwencerów pełniące rolę instrumentów muzycznych. Jednak należy też wiedzieć, że taka muzyka jednak brzmi trochę inaczej i jakby nie miała duszy. Wykonanie muzyki na instrumencie tradycyjnym jest trochę inne i za każdym razem ma coś innego w sobie, a wykonane elektronicznie jest tylko wykonaniem i brzmieniem.